Ter afsluiting van Mikołaj Sobczaks solotentoonstelling Prophet Machine organiseert Rozenstraat een intieme en informele bijeenkomst over rond queer leven in Polen, met bijdragen van Aleksandra Gajowy, Szymon Adamczak, Krzysztof Kościuczuk en Mikołaj Sobczak.

 

Aleksandra Gajowy (assistant professor Moderne en Hedendaagse Kunst aan de School of Art History and Cultural Policy van University College Dublin en associate director van het UCD Centre for Gender, Women) geeft een lezing met de titel The “Flatmates:” Lesbians beyond permissibility in the postsocialist landscape, die zij als volgt omschrijft:

 

De schaduw van het communisme is nooit ver weg in de landschappen van Centraal- en Oost-Europa. In stedelijke centra maar ook in veel randgemeenten, wordt het alledaagse leven vaak gevormd door de alomtegenwoordige aanblik van betonnen flatgebouwen.

 

De architectuur van deze flats vormt het vertrekpunt voor een verkenning van lesbische erotiek die de grenzen tussen publiek en privé doet vervagen, in een tijd waarin LGBT-zichtbaarheid sterker werd in het postcommunistische, neoliberale tijdperk. Daarbij wordt gekeken naar de lesbische aanwezigheid in de publieke ruimte en naar de risico’s die deze toegenomen zichtbaarheid met zich meebrengt binnen de neoliberale LGBT-identiteitspolitiek.”

 

Dramaturg, schrijver, theater- en performancemaker en artistiek directeur van IPOP (een platform voor queer performancepedagogiek en feedback op basis van behoefte), Szymon Adamczak, neemt de tentoonstelling als uitgangspunt voor zijn lezing. Daarin reflecteert hij op de oorsprong, collecties en archieven van het Queer Museum in Warschau — waarvan hij een van de oprichters en bestuursleden is — evenals op de vragen, uitdagingen en toekomstscenario’s waar het team zich momenteel over buigt.

 

“Zolang er mensen op dit land waren, waren er ook queer mensen” is een van de eerste zinnen die te horen zijn tijdens een rondleiding door de eerste editie van een permanente tentoonstelling van het Queer Museum in Warschau, dat eind 2024 zijn deuren opende.

 

Het museum biedt een breed perspectief op de Poolse geschiedschrijving, waarbij de perspectieven en bijdragen van queer en gemarginaliseerde mensen centraal staan. Het omarmt het grassroots-karakter en schaal als een kracht en experimenteert met innovatieve manieren van historisch onderzoek en presentatie, die voor grotere en meer gevestigde instellingen vaak moeilijk bereikbaar zijn”.

 

Mikołaj Sobczak geeft een introductie op het werk van Colette Lumière, een pionier in de New Yorkse kunstscene sinds de jaren zeventig. Haar iconische video Justine and the Boys: Notes on Baroque Living, A Historical Hysterical Tape or Too Much Is Not Enough (1979) is momenteel te zien bij Rozenstraat.

 

Het werk onderzoekt genderdynamiek, machtsverhoudingen en de commercialisering van zowel kunst als de kunstenaar, en wordt inmiddels gezien als een belangrijk feministisch statement en een document van een specifiek moment in de kunstgeschiedenis.

 

Krzysztof Kościuczuk, curator en schrijver die onder andere voor documenta 14 en Muzeum Susch werkte en momenteel een van de curatoren is van Manifesta16, een tweejaarlijkse kunstmanifestatie die steeds in een andere Europese stad plaatsvindt, schreef een prachtig essay voor Prophet Machine, dat aan het einde van het salon zal worden gepresenteerd.

 

 

Over de kunstenaar

Aleksandra Gajowy (zij/haar) is universitair hoofddocent Moderne en Hedendaagse Kunst aan de School of Art History and Cultural Policy van University College Dublin, en Associate Director van het UCD Centre for Gender, Women, and Sexuality Studies.

 

Haar onderzoek richt zich op queerheid en lesbisme in de Poolse visuele cultuur sinds de negentiende eeuw, evenals op lesbische studies in Midden- en Oost-Europa. Momenteel is ze de redacteur van een speciaal nummer van The Journal of Lesbian Studies over lesbische studies in Midden- en Oost-Europa en maakt ze deel uit van de redactie van The Journal of Lesbian Studies en het recent opgerichte SQS: Slavic Queer Studies Journal.

 

Haar monografie over moderne en hedendaagse lesbische kunst uit Polen verschijnt in september 2026 bij Manchester University Press. Haar werk is gepubliceerd in tijdschriften zoals Third Text, Oxford Art Journal, Art History en Art Margins.

 

Szymon Adamczak is een Poolse dramaturg, schrijver, theater- en performance maker die werkzaam is op verschillende disciplines. Hij is alumnus van DAS Theatre en THIRD artistic research in Amsterdam. Hij werkt als directeur van In Pursuit of Otherwise Possibilities, een platform voor queer performance pedagogie en feedback. Szymon is medeoprichter en programmacoördinator van QueerMuzeum Warszawa en heeft een grote interesse in hiv-gerelateerde cultuur en activisme.

 

Krzysztof Kościuczuk is kunsthistoricus en curator. Hij studeerde kunstgeschiedenis en Engelse filologie aan de Universiteit van Warschau. Hij werkte voor instellingen zoals de Foksal Gallery Foundation en de Zachęta National Gallery voor Kunst. Voordat hij in 2017 naar Zwitserland verhuisde, was hij betrokken bij de documenta 14 in Kassel en Athene. Van 2017 tot 2022 was hij artistiek directeur van het Muzeum Susch, waar hij tentoonstellingen organiseerde van onder andere Heidi Bucher en Carolee Schneemann. Kościuczuk’s artikelen zijn onder andere verschenen in Art Forum, Abitare, Camera Austria en Frieze d/e, en hij is tevens contributor voor Frieze en Mousse Magazine. Sinds 2023 is hij docent aan HEAD in Genève.

 

 

.