Rosebud #12 Tina Farifteh

Kitten of Vluchteling: wie staat er boven aan bovenaan de empathieladder?

Waarom laten we de ene vluchteling verdrinken en halen we de ander op met onze eigen auto? In de korte documentaire Kitten of Vluchteling? onderzoekt beeldmaker Tina Farifteh de mechanismen achter empathie en de wisselwerking met de beeldenstroom van leed die ons elke dag overspoelt. Hoe is ons absurde gedrag te verklaren? Wie zou jij uit een oorlog redden? En waar staat Tina Farifteh zelf op de empathieladder? Kunstenaar Tina Farifteh kijkt uren per dag naar beelden van mensen op de vlucht. Ze ziet de grove mishandeling en ‘pushbacks’ aan onze Europese grenzen. Honderden filmpjes van verdrinkende mensen. Overvolle, vervuilde kampen, mensen die in Ter Apel buiten slapen. Maar sinds de invasie in Oekraïne ziet ze ook heel andere taferelen. Mensen rijden met hun eigen auto naar de grens, onthalen vluchtelingen met soep, dekens en teddyberen en nemen ze zelfs mee naar hun eigen huis. Moreel experiment of empathie versus wreedheid.Hoe kan het dat we zo empathisch zijn naar de een en zo wreed naar de ander? vraagt Tina zich af. In de korte documentaire Kitten of Vluchteling? ontleedt ze de mechanismen achter ons absurde gedrag. Ze spreekt wetenschappers, mensen die in actie komen, en onderwerpt de kijker aan een experiment: wie zou jij uit een oorlog redden?

 

Wie mag leven, wie niet?

Overweldigd door de vloedgolf aan beelden probeert Tina zich staande te houden en te begrijpen wat ze ziet. Wat is het gevaar als we ons laten leiden door empathie? Zijn empathie en xenofobie verschillende kanten van dezelfde medaille? En wat doet de eindeloze beeldenstroom van leed met ons? Op confronterende wijze legt Farifteh bloot wie er onderaan de ‘empathieladder’ staat als het aankomt op beslissingen over leven en dood. Die vraag raakt haar ook persoonlijk. Want waar staat zij eigenlijk op de ladder? Ze dacht dat ze erbij hoorde, maar ziet nu hoe mensen die op haar, haar moeder, vader en broertje lijken in elkaar worden geslagen en als gevaar worden gezien. De vraag rijst of we kunnen veranderen. Is het mogelijk om ‘de ander’ als ‘ons’ te gaan zien?

 

De vertoning van Kitten of Vluchteling vindt plaats binnen het kader van Refresh #2 War & Conflict. Binnen dit kader is Tina’s videoinstallatie The Flood momenteel te zien als onderdeel van de centrale tentoonstelling in het Amsterdam Museum.

 

Over Refresh:

Hoe bepaalt geweld uit het verleden je leven in het heden? Wat geef je door aan volgende generaties? In Refresh Amsterdam #2 zijn werken van twintig kunstenaars uit verschillende disciplines te zien, geselecteerd door middel van een open call. Met hun werk tonen zij hoe oorlogen en conflicten over de hele wereld en door de tijd heen een rol spelen in de stad Amsterdam.Refresh Amsterdam is een tweejaarlijkse, interdisciplinaire manifestatie rond Amsterdamse stadscultuur. Deze tweede editie is georganiseerd samen met meer dan twintig Amsterdamse culturele instellingen. Op diverse locaties is nog meer werk te zien van de hier getoonde makers en er is een wekelijks publieksprogramma van talks en performances verspreid door de stad. Zo zal er bij ROZENSTRAAT in de komende 12 weken diverse kleinschalige talks, readings of andere activiteiten plaatsvinden waarbij de Kitten of Vluchteling als uitgangspunt dient. Onderzoek-en productie collectief Prospector, tevens producent van de film, fungeert hierbij als mede-organisator.

Over de kunstenaar

Tina Farifteh (1982) is een Iraans-Nederlandse fotograaf en filmmaker die woont en werkt in Sexbierum (Friesland) en Amsterdam. Tina kwam op haar dertiende van Teheran naar Nederland en studeerde, na een carrière in de marketing, in 2021 af aan de KABK in Den Haag. Ze maakte naam met haar afstudeerproject The Flood. De audiovisuele installatie gaat over de ultieme consequentie van het gebruik van watermetaforen zoals ‘stroom’, ‘vloedgolf’ en ‘tsunami’ in de berichtgeving over vluchtelingen. De installatie is op dit moment te zien in het Amsterdam Museum. Tina won met The Flood meerdere prijzen waaronder de ‘Royal Academy Bachelor Award 2021’ en ‘BA Photography department Award 2021’, ‘FotoFestival Naarden Talent Award 2021’ en de ‘2de prijs voor storytelling van De Zilveren Camera’. Als curator stelde Tina in 2023 de expositie Qoqnoos samen in de Melkweg Expo. In videokunstwerken, documentaires en installaties zien we hoe de vrouwelijke Iraanse kunstenaars hun vrijheid opzoeken én, hoe klein ook, vinden. Momenteel werkt Tina aan Tina in Sexbierum, een multimediaal project over over ontheemding, onthechting, assimilatie, verlies en het verlangen naar een thuis.